خونه سبز جهان سبز

تفاوت کاکتوس و ساکولنت :

واژه ی ساکولنت یک صفت محسوب میشود که به گیاهان ذخیره کننده ی آب اطلاق میشود چه کاکتوس چه کراسولا،چه تیغ دار چه بدون تیغ،پس کاکتوس در عین کاکتوس بودن یه ساکولنت نیز می باشد.

دلیل اینکه کراسولا ها آب ذخیره میکنند اول رقیق کردن غلظت نمک ها در درون خود می باشد که یه مکانیزم برای مقابله با شوری خاک و ذخیره آب مصرفی در حالی که مصرف آب آنها بالاست،ولی کاکتوس ها بیشتر برای مصرف آب را ذخیره میکنند و راندمان مصرفشان پایینتر از کراسولا ها است.

کاکتوس ها بیشتر بومی قاره آمریکا هستند به جز چند گونه که در بخشی از شرق آفریقا ساکنن و همینطور کراسولاها که بیشتر در قاره ی آفریقا ساکنن به جز چند گونه در آمریکا.

گرمای هوا و خاک شور و قلیایی در بخش هایی از آفریقا باعث تغییراتی در ساختار فیزیکی و شکل ظاهری و فیزیولوژی این گیاهان گوشتی شده است که از نظر زیبایی و اقتصادی حایز اهمیت هستند.

امروز  قصد داریم انواع ساکولنت و کاکتوسهای خاص و یک سری از گیاهان گوشتی کمیاب را به شما خوانندگان عزیز معرفی کنیم.

شرایط نگهداری کاکتوس در آپارتمان و خانه :

آبیاری کاکتوس :

شاید برای شما نیز این سوال پیش آمده باشد که چه موقع به کاکتوس اب بدهیم ؟ در طی فصل رشد فعال، کاکتوس باید بیش از دوران استراحت آبیاری شود. برنامه خاص و تعریف شده ای برای آبیاری کاکتوس وجود ندارد و برنامه آن به گلدان، خاک، آب و هوا و عوامل مشابه بستگی دارد. بهترین روش برای تعیین مقدار آب مورد نیاز کاکتوس، این است که گیاه را مدتی با دقت زیرنظر بگیرید.

هنگام آبیاری سعی کنید تمام سطح خاک خیس شود و مراقب خروج آب نیز باشید. دور بعدی ابیاری باید در زمانی باشد که خاک کاکتوس کاملا خشک شده باشد. ساده ترین روش حصول اطمینان از خشکی خاک این است که یک خلال دندان را با احتیاط در خاک فرو کنید، اگر خلال دندان نمناک شد، باز هم یکی دو روز صبر کنید. گیاه در فصل استراحت خود تنها چند هفته یک بار به آبیاری نیاز دارد.

کود دهی و تغذیه :

کاکتوس در طی پاییز و زمستان تنها هر دو تا سه ماه یک مرتبه به کود احتیاج دارد. یک کود کم ازت برای رشد سریع کاکتوس مناسب است. کودهایی که به تدریج در خاک آزاد می شوند نیز برای کاکتوس مناسب هستند، اما این کودها تنها یک مرتبه در بهار به خاک افزوده می شوند.

نور مناسب کاتوسها :

کاکتوس به نور فراوان نیاز دارند و قرار دادن آنها در داخل اتاق و پشت پنجره های جنوبی بسیار مناسب است. در صورت ناکافی بودن نور طبیعی، نور مصنوعی نیز می تواند به عنوان مکمل، به کار رود.

دمای مناسب برای کاکتوس :

کاکتوسها می توانند در فصل رشد خود دمای ۳۲ تا ۳۸ درجه را تحمل کنند و بهترین دما در فصل استراحت آنها، ۷ تا ۱۲ درجه سانتیگراد است. این دمایی است که کاکتوس در محل طبیعی زندگی با آن روبرو می شود. هوای سرد در فصل استراحت، میتواند به گل دهی گیاه در فصل رشد منجر شود.

بهترین ترکیب خاک برای کاکتوس :

بهترین نوع خاک کاکتوس، اساسا برای این گیاه تهیه می شود و در اکثر فروشگاههای باغبانی و گل فروشی موجود است. اگر موفق به تهیه این خاک نشدید، می توانید با مخلوط کردن یک قسمت خاک گلدان با یک قسمت ماسه و کمی شن برای عبور راحت تر آب، خاک مناسبی تهیه کنید.

نحوه و زمان تعویض گلدان کاکتوس :

اگر امکان دارد، هنگام تعویض گلدان بهتر است گلدان قبلی را بشکنید و گیاه را از آن خارج نمایید. زیرا خارج کردن کاکتوس با بیلچه موجب زخمی شدن ریشه می شود. مقداری خاک کاکتوس تازه در ته گلدان ریخته و کاکتوس را روی آن قرار دهید و اطراف آن را با خاک بیشتر پر کنید.

این کاکتوس تا یک هفته پس از تعویض گلدان نباید در معرض نور شدید آفتاب قرار بگیرد و آبیاری آن نیز باید به اندازه باشد تا بتواند به محیط جدید خو بگیرد. پس از این جابجایی، کاکتوس تنها در صورتی به گلدان دیگر منتقل می شود که این تعویض کاملا ضروری باشد. پس از تعویض گلدان، مراقبت از کاکتوس ساده ترین کار ممکن است،

تنها مورد بسیار مهم این است که بدانید کاکتوس دو فصل دارد، فصل رشد فعال که در طی بهار و تابستان رخ می دهد و فصل استراحت که در پاییز و زمستان است و زمانی است که کاکتوسها به خواب زمستانی فرو میروند.

گلدان کاکتوس

کاکتوس عمودی: گلدان مناسب برای این نوع کاکتوس، ظرفی است که دهانه آن به اندازه نصف قد گیاه باشد و بهتر است به جای عریض بودن، عمیق باشد.

کاکتوس گرد: گلدان مناسب این کاکتوس تنها باید ۴ تا ۵ سانتیمتر عریض تر از کاکتوس باشد.

برای جلوگیری از زخمی شدن دست، کاکتوس را با یک ورق روزنامه که چندلا تا زده اید جابجا کرده و برای ریختن خاک در گلدان نیز از یک برگ کاغذ تا شده استفاده کنید.

 روش تکثیر کاکتوس

بهترین زمان برای این کار بهار است ولی در دیگر فصول نیز این کار امکان پذیر است.  بدست آوردن قلمه مناسب نیاز به حسن انتخاب دارد کاکتوس ها از راه قلمه زدن به راحتی تکثیر می شوند. ولی این عمل بیشتر از کاکتوس های جزء جزء صورت می گیرد. زیرا به گیاه آسیب کمتری می زند.

از جوانه هایی استفاده کنید که سطح تماس کمتری با گیاه دارند. از گرفتن قلمه از پایه گیاه خودداری کنید. رطوبت این قسمت از گیاه بیشتر است و خطر گندیدگی گیاه مادر بیشتر است. اگر این کار را کردید و پایه گیاه شروع به فاسد شدن کرد سریعا قسمت گندیده را جدا کرده و گیاه مادر را یک هفته خارج از خاک قرار داده و سپس به گلدان انتقال دهید.

بهترین زمان برای این کار بهار است ولی در دیگر فصول نیز این کار امکان پذیر است. برای این کار از چاقویی تیز استفاده کنید. از چاقوی اره ای استفاده نکنید.کاکتوس ها سر و ته رشد نمی کنند ،بنابراین وقتی چند برش از یک کاکتوس بر می دارید به این نکته دقت کنید.

برای جلوگیری از بین رفتن کاکتوس و پوسیدگی آن قبل از اینکه آن را در خاک قرار دهید چند روزی آن را در سایه قرار دهید تا قسمت بریده شده خشک شود .هر چه قدر کاکتوس بزرگتر باشد به زمان بیشتری برای خشک شدن احتیاج دارد(۳ تا ۱۵روز).هم چنین گرم وسرد بودن هوا نیز به ترتیب موجب کاهش و افزایش زمان خشک شدن می شود.

پس از این دوره آن را در گلدانی با زه کشی مناسب قرار داده مانند دیگر کاکتوس های بالغ ابیاری کنید. معمولا ۲ تا ۳ هفته طول می کشد تا ریشه ها نمایان شوند.

آفات و بیماری های کاکتوس :

بزرگترین مشکل برای صاحبان کاکتوس، آبیاری بیش از حد است. اما این مشکل تنها با کمی دقت قابل حل است. آبیاری بیش از حد موجب پوسیدگی ساقه و ریشه گیاه می شود و متاسفانه هنگامی که ریشه کاکتوس بپوسد یا حتی پوسیدگی در آن آغاز شود، دیگر نمی توان گیاه را نجات داد.

آفتهای کاکتوس کم هستند، اما هنگام خرید کاکتوس توجه کنید که حشره ای مشکوک روی آن لانه نکرده باشد. در صورتی که آفات کاکتوس به سراغ گیاه شما آمدند، با اندکی حشره کش میتوانید آنها را از بین ببرید. فقط فراموش نکنید: کاکتوس را به اندازه آب دهید!

انواع کاکتوس خانگی با عکس و نام

Cyphostemma seitziana

گل زیبای سیفوستما از خانواده ی انگور ها و بومی جنوب آفریقا و نامیبیا و ماداگاسکار میباشد برگ ها تقریبا نزدیک به گیاه سیسوس بوده ولی خب تفاوتش با سیسوس در خاستگاه و فیزیولوژی آنها است.

این گل مقاوم به سرما و خشکی و دارای طوقه ای غده ای و زیبا میباشدطوقه ی این گیاه مثل آدنیوم از معیار های زیبایی آنها محسوب میشود.این طوقه در ابندای کاشت سبز رنگ سپس قهوه ای رنگ و در آخر هم چوبی و ضخیم میشه.

تکثیر این گل از طریق بذر در خاکی استریل و حاوی کمی کوکوپیت برای نگهداری آب بوده و البته با قلمه هم تکثیر میشود که زیاد موفقیت آمیز نیست.

در طبیعت با گرم شدن هوا برگ ها ریخته ولی در مناطق غیر بومی با شروع زمستان مثل نخل ماداگاسکار خزان میکند.نگهداری در خاک کاکتوس و نور زیاد و حفاظت از یخبندان بهترین نتیجه را دارد.

سیفوستما

Jatropha cathartica

گیاهی طوقه ای فرم و زیبا از خانواده افوربیا و بومی مناطق تگزاس و آمریکا میباشد.بسیار مقاوم به خشکی و کم آبی بوده حتی قادر است ماه ها بدون باران زتدگی کند.

با کوتاه شدن طول روز و سرما خزان میکند در طبیعت طوقه در زیر زمین رشد میکند ولی در گلدان و گلخانه طوقه ی آن روی خاک است.گلهای خوشه ای ان در تابستان ظاهر شده و طول عمر زیادی دارد.

جاتروفا

Avonia

اوونیا گیاهی خاص از خانواده ی خرفه ایها و بومی نامیبیا و قسمت هایی از آفریقای جنوبی میباشد دارای برگهای فلسی شکل است و شاخه ها از روی یک ریشه ی غده ای شکل سبز میبشوند

برگها از طریق فلس های کاغذی شکل و سفید برای بازتاب نور محافظت شده و گلهای آن کمتر از یک ساعت بیشتر دوام نداشته و تشخیص ان با برگها راحت نیست.

به دلیل ریشه های فیبری سطحی به خاک کاکتوس نیاز داشته و نور فراوان و آبیاری ۲ بار در هفته در فصل رشد نیاز دارد در صورت خشکی خاک تا -۵ درجه را تحمل کرده و با کود های پتاسیم بالا باید تغذیه شود.تکثیر آن نیز از طریق بذر میباشد.

آوونیا

Dinteranthus 

گیاهی از خانواده ی آیزواسه و بومی ایالت کیپ تاون آفریقایی جنوبی میباشد. از نظر شکل ظاهری شبیه سنگ ها در بیابان هستند و از نظر خانواده نزدیک به لیتوپس میباشند . در مناطقی زندگی میکنند که باران تاستانی میبارد.

این شکل ظاهری در این گیاهان به آنها در زندگی در شرایط سخت کمک میکند.آفتاب مستقیم به اونها آسیب میزنه ولی در منطقه بومی به خاطر پنهان شدن پشت سنگ ها و زاویه پایین تر تابش خورشید نسبت به ایران، این مسئله نگران کننده نیست.تکثیرش هم با بذر انجام میشه.

Dinteranthus

Lophocereus schottii

این گیاه نوعی کاکتوس و بومی آمریکا میباشدیک نوع کاکتوس عجیب با ساقه ی ستونی و واکسی و بدون ساقه محکم میباشد در منطقه ی بومی تا ۶ متر ارتفاع دارد.به زندگی گروهی تمایل دارند و معمولا در هر منطقه یک کولونی ازین گیاهان باهم زندگی میکنند.

گلدهی در بالای سر آن رخ داده و آرئول ها هم روی تنه مشخص و بدون تیغ میباشد.دوره های خشکی رو تحمل کرده ولی دوره سرما رو تا ۰ یا در صورت خشکی تا -۴ به طور محدود تحمل میکند.

لوفوسرئوس

Fockea edulis

این گیاه زیبا و طوقه ای فرم از خانواده ی استبرق ها و بومی نامیبیا و باز هم آفریقای جنوبی هستش در طبیعت نیمه خزان کننده و دارای طوقه ای زیبا میباشد میتواند تا ۶۰ سانتیمتر قطر داشته باشد.بخشی از برگها در زمستان و موقع استراحت خزان میکنند.

نکته ی جالب وجود ۲ جور ساقه یکی ساقه درختی و معمولی و دیگری ساقه بالا رونده میباشد گلهای معطر و کوچکی دارد که در اخر تابستان ظاهر شده و این گیاه کلا دوپایه میباشد یعنی برای تولید بذر به یک پایه نر و ماده جداگانه نیاز داره تا گل بده و حتما توسط مگس ها و زنبور ها گرده افشانی میشوند.

این گیاه قابل خوردن بوده و باید مدت زیادی جوشانده شود تا از شر آلکالویید هایش خلاص شد.

اگر این نوشته مورد توجه شما واقع شده است، توصیه می‌کنیم موارد زیر را نیز مطالعه نمایید:

آشنایی با ساکولنت و نگهداری از آنها

فوکیا

Senna meridionalis

گیاهی زیبا و درخت مانند از خانواده ی لوبیاسانان و بومی اختصاصا جزیره ماداگاسکار بوده و البته در خطر انقراض جرا که تاکنون ۴۰۰ گونه در طبیعت وجود دارد.کند رشد بوده و نهایتا تا ۲ الی ۳ متر رشد کند.دارای برگهای مرکب دوتایی بوده و مقاوم به خشکی و تحمل دوره ی کوتاهی از سرما میباشد.

سنا

Dorstenia

این گل بومی مناطق وسیعی از اتیوپی،سومالی و کنیا میباشد یک نوع ساکولنت طوقه ای مثل ادنیوم میباشد دارای برگهای گوشتی با سبز پر رنگ با ساقه طوقه و مخروطی شکل میباشد این گل از خانواده ی موراسه یا همان انجیر ها است و برای پرورش به نور زیاد ،آبیاری دوبار در هفته ونور زیاد و خاک سبک نیاز داره.

دورستیانا

Sedum multiceps

این نوع سدم که شبیه کاج بوده و به همین دلیل در بازار ایران به سدم کاجی معروف شده از خانواده ی کراسولاسه و بومی کشور الجزایر میباشد تنه ی چوبی شکل دارد و در هوای منزل انتهای شاخه ها برگهای گوشتی و سوزنی شکلی سبز میشود .

سدم درختی

ازین نظر شبیه کاج میباشد ولی در هوای گلخانه تمام ساقه جوانه زده و پر از برگ میشود بسیار مقاوم به خشکی و نور زیاد میباشد تکثیر ان از طریق قلمه و بذر انجام میشود. به عنوان یک گیاه پوششی در باغ های صخره ای مثل سدم آکر هم میتوان از ان استفاده کرد.ولی حساس به سرما میباشد.

haworthia night forest

این نوع هاورتیا گونه ای حاص و کمیاب از گونه ی رتوسا میباشد. دارای رنگ نارنجی فسفری بوده و بومی یک منطقه کوچک از شرق آفریقای جنوبی کیپ تاون میباشد.

این گونه طوری سبز میشود که فقط سطح رویی برگ مماس با خاک قرار میگیرد و سطح زیرین پایین خاک برای محفوظ ماندن در برابر آفتاب قرار میگیرد بنابراین از آفتاب سوختگی در امان میماند.

یکی از مکانیسم های جالب انگیز این گیاه اینه که اون سطح بالایی ومماس با خاک رو بهش پنجره های برگی میگن چرا که مرکز واکنش های نوری این گل کمی پایین تر از سطح مماس قرار می گیرد

این پنجره ها نور رو گرفته و فیلتر میکنند و میتابونن پایین روی مرکز واکنش تا اونم کارشان انجام بدن اگه دقت کنید سطح بالایی پنجره ها سبزینه نداره و سفیده است و این یکی از مکانیسم های سازگاری گلهای بیابان زی است.

هاورتیا

Crassula alstonii

این کراسولا خیلی کمیاب است و هنوز زیرگونه های زیادی براش کشف نشده و اطلاعات زیادی واسش نیست ولی دارای برگهای گوشتی و متقابل و روی هم سوار هستند که یک نوع مکانیسم مقابله با گرما و نور زیاد و خشکی می باشد.

بخار آب توی لایه های روی هم برگ گیر میوفته و دوباره به خورد خود گیاه میره.این گل بومی سوازیلند و لسوتو در آفریقای جنوبی است و گلهایی زیبا یی تولید میکند.

کراسولا

Echeveria ‘Alma Wilson

خب دوستان این نوع اشوریا اصلاحا اشوریا کلمی گفته میشه که در واقع هیبرید یا دورگه بوده ولی والدینش بومی قاره ی امریکا هستند( برخی از کراسولاها بومی امریکا هستند و برخی از کاکتوس ها هم بومی شرق آفریقا)

این گل به فرم گل یا روزت وجود داره و نگهداریش هم خیلی راحته بیشتر اشوریا ها دارای یک ساقه میباشند که بعد از مدتی ساقه رشد کرده و این فرم روزت از بین میره که باید سر برداری بشه. ساقه ی گل دهنده از روی ساقه بیرون میاد که تکثیر برخی ازین گیگاهان هم با همین ساقه گلدهنده است.

اشوریا کلمی

Echeveria ‘Culibra’

دوستان این نوع اشوریا هم به نوعی هیبرید بوده و در کل اصلاح و دورگه گیری در ساکولنت و کاکتوس ها محدودیتی نداره چون باعث افزایش قیمت و بازارپسندیش میشه.

مثل انواع کاکتوس ها دفورمه یا رنگی یا تیغ قلابی و یا غیره کلا جهش و اصلاح در کاکتوس ها و ساکلنت ها محدودیتی نداره این نوع اشوریا هم در کالیفرنیا اصلاح شده و دارای حاشیه برگ های مواج و کلا برگها دفورمه هستش برگها به رنگ آبی و به صورت مقعر میباشد گیاهان اشوریا کلا دارای ریشه سطحی بوده بنابراین به خاک پوک و متخلخل نیاز دارند.

اشوریا دفورمه

Fickeisen plains cactus

این نوع کاکتوس از جنس پدیوکاکتوس و در واقع بومی ایالت کلورادو است که متاسفانه چند سال پیش در حال انقراض یوده و الان حدود شاید ۱۵۰۰ هزار تا ازش مونده باشه و توی ارتفاع ۲۰۰۰ متری از سطح دریا درخاک های قلیایی و در شکاف سنگ ها و صخره ها رویش داره.

این گل حدود ۱۰ سانتی متر قد و ۵ سانتی متر قطر داشته باشه و دارای گلهای ریز و زرد و کرم و صورتی هستش که بعد از گل دهی جمع میشه لای سنگها پنهان میشه فرم زیبای و اسپیرال تیغ های اون و ضخیم بودن تیغ ها باعث زیبایی این کاکتوس شده است.

پدیوکاکتوس